Kitob › Artykuły

Liczby po uzbecku – jak liczyć od zera do miliona

Czas czytania: ok. 2 min · Aktualizacja: 27.10.2026

Uzbeckie liczebniki mają jedną wielką zaletę: są niezwykle regularne. Wystarczy nauczyć się około dwudziestu słów, a potem budować z nich dowolne liczby jak z klocków. Nie ma tu odpowiedników polskich „jedenastu” czy „dwunastu”, które trzeba zapamiętać osobno. W tym artykule przechodzimy przez wszystkie zasady, a każdy przykład możesz sprawdzić w naszym przeliczniku Liczebniki uzbeckie.

Od jednego do dziewięciu

Podstawą są jednostki. Poniżej zapis w łacince, a w nawiasie w cyrylicy:

  1. bir (бир)
  2. ikki (икки)
  3. uch (уч)
  4. toʻrt (тўрт)
  5. besh (беш)
  6. olti (олти)
  7. yetti (етти)
  8. sakkiz (саккиз)
  9. toʻqqiz (тўққиз)

Zero to „nol” (нол). Znak ʻ w słowach „toʻrt” i „toʻqqiz” należy do litery oʻ, która brzmi podobnie do polskiego „o” wymawianego z lekko zaokrąglonymi ustami. W cyrylicy tej literze odpowiada „ў”.

Dziesiątki

Każda dziesiątka ma własną nazwę: oʻn (10), yigirma (20), oʻttiz (30), qirq (40), ellik (50), oltmish (60), yetmish (70), sakson (80), toʻqson (90). Warto zauważyć podobieństwa: „olti” to sześć, a „oltmish” to sześćdziesiąt; „yetti” to siedem, a „yetmish” – siedemdziesiąt. Pozostałe nazwy trzeba po prostu zapamiętać.

Liczby złożone

Teraz najprostsza część. Liczbę złożoną mówi się tak, jak się ją pisze, od największej części do najmniejszej:

  • 11 – oʻn bir (dziesięć jeden),
  • 25 – yigirma besh (dwadzieścia pięć),
  • 48 – qirq sakkiz (czterdzieści osiem),
  • 99 – toʻqson toʻqqiz (dziewięćdziesiąt dziewięć).

Nie ma żadnych spójników ani zmian w słowach. To bardzo wygodne dla uczących się.

Setki i tysiące

Sto to „yuz”, a tysiąc – „ming”. Liczbę setek lub tysięcy stawia się przed tym słowem: „ikki yuz” to dwieście, „besh ming” – pięć tysięcy. Słowo „yuz” i „ming” nie zmieniają formy. Przed nimi można powiedzieć „bir” (jeden), na przykład „bir yuz”, ale w mowie potocznej zwykle się je pomija i mówi po prostu „yuz” albo „ming”.

Przykłady:

  • 345 – uch yuz qirq besh,
  • 1991 – bir ming toʻqqiz yuz toʻqson bir,
  • 2026 – ikki ming yigirma olti,
  • 15 000 – oʻn besh ming.

Milion to „million” (миллион), słowo zapożyczone, podobne jak w wielu innych językach.

Liczebniki porządkowe

Żeby powiedzieć „pierwszy”, „drugi” czy „dziesiąty”, dodaje się końcówkę -inchi. Po samogłosce wystarczy -nchi:

  • birinchi – pierwszy,
  • ikkinchi – drugi,
  • uchinchi – trzeci,
  • oltinchi – szósty,
  • oʻninchi – dziesiąty.

W liczbach złożonych końcówkę dostaje tylko ostatnie słowo: „yigirma beshinchi” to dwudziesty piąty.

Liczby w praktyce

Po liczebniku rzeczownik zostaje w liczbie pojedynczej: „uch kitob” znaczy „trzy książki”, choć dosłownie brzmi jak „trzy książka”. O wiek pyta się słowem „yosh”, a rok to „yil”. Datę często podaje się liczebnikiem porządkowym: „ikki ming yigirma oltinchi yil” to rok 2026, dosłownie „dwa tysiące dwudziesty szósty rok”.

Jak ćwiczyć

Zacznij od jednostek i dziesiątek, a potem wpisuj do przelicznika liczby, które cię otaczają: numer mieszkania, rok urodzenia, cenę w sklepie. Gdy poczujesz się pewnie, przejdź do treningu i spróbuj zdobyć dziesięć punktów na każdym poziomie. Jeśli spotkasz liczby zapisane cyrylicą, zamienisz je w transliteratorze.