Liczby po uzbecku – jak liczyć od zera do miliona
Czas czytania: ok. 2 min · Aktualizacja: 27.10.2026
Uzbeckie liczebniki mają jedną wielką zaletę: są niezwykle regularne. Wystarczy nauczyć się około dwudziestu słów, a potem budować z nich dowolne liczby jak z klocków. Nie ma tu odpowiedników polskich „jedenastu” czy „dwunastu”, które trzeba zapamiętać osobno. W tym artykule przechodzimy przez wszystkie zasady, a każdy przykład możesz sprawdzić w naszym przeliczniku Liczebniki uzbeckie.
Od jednego do dziewięciu
Podstawą są jednostki. Poniżej zapis w łacince, a w nawiasie w cyrylicy:
- bir (бир)
- ikki (икки)
- uch (уч)
- toʻrt (тўрт)
- besh (беш)
- olti (олти)
- yetti (етти)
- sakkiz (саккиз)
- toʻqqiz (тўққиз)
Zero to „nol” (нол). Znak ʻ w słowach „toʻrt” i „toʻqqiz” należy do litery oʻ, która brzmi podobnie do polskiego „o” wymawianego z lekko zaokrąglonymi ustami. W cyrylicy tej literze odpowiada „ў”.
Dziesiątki
Każda dziesiątka ma własną nazwę: oʻn (10), yigirma (20), oʻttiz (30), qirq (40), ellik (50), oltmish (60), yetmish (70), sakson (80), toʻqson (90). Warto zauważyć podobieństwa: „olti” to sześć, a „oltmish” to sześćdziesiąt; „yetti” to siedem, a „yetmish” – siedemdziesiąt. Pozostałe nazwy trzeba po prostu zapamiętać.
Liczby złożone
Teraz najprostsza część. Liczbę złożoną mówi się tak, jak się ją pisze, od największej części do najmniejszej:
- 11 – oʻn bir (dziesięć jeden),
- 25 – yigirma besh (dwadzieścia pięć),
- 48 – qirq sakkiz (czterdzieści osiem),
- 99 – toʻqson toʻqqiz (dziewięćdziesiąt dziewięć).
Nie ma żadnych spójników ani zmian w słowach. To bardzo wygodne dla uczących się.
Setki i tysiące
Sto to „yuz”, a tysiąc – „ming”. Liczbę setek lub tysięcy stawia się przed tym słowem: „ikki yuz” to dwieście, „besh ming” – pięć tysięcy. Słowo „yuz” i „ming” nie zmieniają formy. Przed nimi można powiedzieć „bir” (jeden), na przykład „bir yuz”, ale w mowie potocznej zwykle się je pomija i mówi po prostu „yuz” albo „ming”.
Przykłady:
- 345 – uch yuz qirq besh,
- 1991 – bir ming toʻqqiz yuz toʻqson bir,
- 2026 – ikki ming yigirma olti,
- 15 000 – oʻn besh ming.
Milion to „million” (миллион), słowo zapożyczone, podobne jak w wielu innych językach.
Liczebniki porządkowe
Żeby powiedzieć „pierwszy”, „drugi” czy „dziesiąty”, dodaje się końcówkę -inchi. Po samogłosce wystarczy -nchi:
- birinchi – pierwszy,
- ikkinchi – drugi,
- uchinchi – trzeci,
- oltinchi – szósty,
- oʻninchi – dziesiąty.
W liczbach złożonych końcówkę dostaje tylko ostatnie słowo: „yigirma beshinchi” to dwudziesty piąty.
Liczby w praktyce
Po liczebniku rzeczownik zostaje w liczbie pojedynczej: „uch kitob” znaczy „trzy książki”, choć dosłownie brzmi jak „trzy książka”. O wiek pyta się słowem „yosh”, a rok to „yil”. Datę często podaje się liczebnikiem porządkowym: „ikki ming yigirma oltinchi yil” to rok 2026, dosłownie „dwa tysiące dwudziesty szósty rok”.
Jak ćwiczyć
Zacznij od jednostek i dziesiątek, a potem wpisuj do przelicznika liczby, które cię otaczają: numer mieszkania, rok urodzenia, cenę w sklepie. Gdy poczujesz się pewnie, przejdź do treningu i spróbuj zdobyć dziesięć punktów na każdym poziomie. Jeśli spotkasz liczby zapisane cyrylicą, zamienisz je w transliteratorze.